Rosja uruchomiła komercyjny eksport ropy z megaprojektu «Wostok Oil» na Arktyce
Rosja rozpoczęła komercyjny eksport ropy z klastra złóż «Wostok Oil» przez Północną Drogę Morską do Azji. Pierwsze partie załadowano na tankowce klasy lodowej na terminalu «Buchta Sewier». Na etapie startu wolumen eksportu wyniesie 150 tys. baryłek dziennie, a do 2030 roku ma wzrosnąć do 1 mln baryłek dziennie.
Najważniejsze
- «Rosnieft» rozpoczął załadunek czterech specjalnych tankowców klasy lodowej na terminalu «Buchta Sewier».
- Pierwsze partie ropy przyjęły tankowce Akademik Gubkin (klasa Aframax) oraz Valentin Pikul (klasa Panamax); załadunek dwóch kolejnych — Vladimir Monomakh i Vladimir Vinogradov — zaplanowano na najbliższe dni.
- Początkowy wolumen eksportu to 150 tys. baryłek dziennie; docelowo do 2030 roku ma osiągnąć 1 mln baryłek dziennie, a potencjał wydobywczy klastra szacowany jest na ok. 2 mln baryłek dziennie.
- «Wostok Oil» skupia ponad 13 złóż na Tajmyrze i we wschodniej Syberii, z zasobami ok. 51 mld baryłek — największy rosyjski projekt naftowy od czasu rozpadu ZSRR.
- Terminal arktyczny położony jest ponad 3 tys. km od granicy z Ukrainą i zapewnia bezpośredni dostęp do rynków azjatyckich przez Północną Drogę Morską.
- Prezydent Władimir Putin oficjalnie ogłosił start projektu 5 września.
- Po inwazji na Ukrainę w 2022 r. zachodni partnerzy, w tym BP, wycofali się z projektu; w styczniu 2025 r. USA nałożyły bezpośrednie sankcje blokujące na «Wostok Oil» i operatora «RN-Wankor».
Dlaczego to ważne
«Wostok Oil» to największy rosyjski projekt naftowy od czasu rozpadu ZSRR, z zasobami rzędu 51 mld baryłek i wieloletnią skalą wydobycia. Mimo zachodnich sankcji, wycofania się zagranicznych partnerów po 2022 roku oraz bezpośrednich sankcji USA nałożonych w styczniu 2025 r. Rosji udało się uruchomić nowy arktyczny szlak eksportowy ropy do Azji przez Północną Drogę Morską. Projekt wzmacnia zdolność Rosji do omijania zachodnich szlaków i utrzymywania przychodów z ropy mimo presji sankcyjnej.
Co się stało
«Rosnieft» rozpoczął komercyjny eksport ropy z arktycznego klastra złóż «Wostok Oil». 5 września tankowce Akademik Gubkin (klasa Aframax) oraz Valentin Pikul (klasa Panamax) załadowały pierwsze partie surowca na terminalu «Buchta Sewier». Dwa kolejne tankowce — Vladimir Monomakh i Vladimir Vinogradov — oczekują na załadunek w najbliższych dniach, zgodnie z danymi systemu śledzenia statków LSEG. Start projektu oficjalnie ogłosił prezrad Władimir Putin. Na etapie wstępnym wolumen eksportu wynosi 150 tys. baryłek dziennie, z planem wzrostu do 600 tys. baryłek dziennie w drugiej połowie 2027 r. po uruchomieniu grupy złóż Pajachskiej oraz do 1 mln baryłek dziennie do 2030 roku.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła przedstawiają uruchomienie projektu jako historię geopolityczną, podkreślając zdolność Rosji do realizacji megaprojektu naftowego o sowieckiej skali mimo sankcji i wycofania się zachodnich partnerów po 2022 r. Zwracają uwagę, że terminal arktyczny znajduje się ponad 3 tys. km od granicy z Ukrainą. Podkreślają też rolę szefa «Rosnieftu» Igora Sieczina oraz wynegocjowane przez niego u Putina ulgi podatkowe warte 2,6 bln rubli jako elementy państwowego kapitalizmu wspierającego projekt.
Kontekst
«Wostok Oil» skupia ponad 13 złóż na Półwyspie Tajmyr i we wschodniej Syberii, z zasobami szacowanymi na ok. 51 mld baryłek. Polarne złoża klastra odkryto w czasach ZSRR i faktycznie zakonserwowano w latach 90., zanim «Rosnieft» reaktywował projekt w 2019 r. z udziałem zagranicznych inwestorów. Wcześniej udziały w projekcie obejmowały Trafigura (2020) oraz konsorcjum z udziałem Vitolu (2021). Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. zachodni partnerzy, w tym BP, sprzedali swoje aktywa i opuścili projekt. Z powodu sankcji i odpływu kapitału «Rosnieft» musiał odłożyć pierwotne plany uruchomienia wydobycia i eksportu o kilka lat. W styczniu 2025 r. Departament Skarbu USA nałożył bezpośrednie sankcje blokujące na spółkę «Wostok Oil» i jej operatora «RN-Wankor». Szef «Rosnieftu» Igor Sieczyn wynegocjował u Putina ulgi podatkowe warte 2,6 bln rubli na potrzeby projektu.